تاریخچه چای در جهان

چای یکی از پرطرفدارترین نوشیدنی‌های دنیاست که از گیاهی به نام “Camellia sinensis” به دست می آید. این نوشیدنی، هزاران سال است که در فرهنگ‌ها و سنت‌های مختلف جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است.

داستان چای، پر از رازها، افسانه‌ها و تعاملات تجاری است که باعث شده این نوشیدنی از شرق آسیا به سراسر دنیا برسد.

چای تنها یه نوشیدنی معمولی نیست، بلکه به عنوان نماد فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی شناخته می‌شود. 

تاریخچه چای به بیش از پنج هزار سال پیش برمی‌گردد و اولین بار در چین شناخته شد.

طبق افسانه‌ها،امپراتور “شن نونگ” به طور تصادفی چای را کشف کرد. این نوشیدنی خیلی سریع در فرهنگ چین جا افتاد و بعد از آن به کشورهای دیگر آسیایی مثل ژاپن و هند راه پیدا کرد.

چای در قرن هفدهم به اروپا رسید و مخصوصاً در انگلستان محبوبیت فراوانی بدست آورد.با توسعه مستعمرات بریتانیا در هند و تولید انبوه چای، این نوشیدنی توانست شهرت جهانی پیدا کند.

در ایران، مصرف چای از دوران قاجار در بین مردم رواج پیدا کرد و عمومی شد.

                                                       تاریخچه چای در جهان

انواع چای در ایران و جهان

اولین کشوری که چای را شناخت

اولین کشوری که با نوشیدنی چای آشنا شد، چین بود. چای برای اولین بار حدود پنج هزار سال پیش در چین شناخته شد.

طبق یه افسانه قدیمی، در سال ۲۷۳۷ قبل از میلاد، وقتی امپراتور چین “شن نونگ” داشت آب جوش می‌آورد، چند برگ چای به طور اتفاقی توی آب افتاد.

بعد از نوشیدن این مخلوط، امپراتور از طعمش خوششان آید و به آرام‌بخش بودنش پی میبرند.

از آن زمان تا به اکنون چای در چین محبوب است و چین برای قرن‌ها تنها کشوری بود که چای تولید و صادر می‌نمود. چای به یکی از نمادهای فرهنگی و اقتصادی چین تبدیل شد.

خاستگاه و تاریخچه رواج چای در جهان

چای به مرور زمان در سایر نقاط جهان هم گسترش پیدا کرد. اول از همه، این نوشیدنی به کشورهای همسایه چین مثل ژاپن، کره و هند رسید.

در قرن هشتم میلادی، ژاپنی‌ها با چای آشنا شدن و به سرعت بین طبقات مذهبی و اشرافی محبوب شد.

در ژاپن، مراسم خاصی برای نوشیدن چای دارند که به آن “چانویو” می‌گویند و این مراسم ترکیبی از هنر، مذهب و فلسفه است که در فرهنگ ژاپنی خیلی اهمیت دارد.

در هند، چای از طریق بازرگانان چینی و شرکت‌های انگلیسی رواج پیدا کرد. انگلیسی‌ها شروع به کاشت چای در مناطق شمالی هند مثل آسام و دارجلینگ کردند و این کشور یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان چای در جهان شد.

                                                        تاریخچه چای در جهان

تاریخچه چای در جهان

تاریخچه رواج مصرف چای در اروپا

چای از اواخر قرن شانزدهم و اوایل قرن هفدهم، به اروپا هم وارد شد. در ابتدا فقط بین طبقات اشراف و ثروتمندها محبوب بود، چون واردات چای خیلی هزینه بر و گران بود.

هلندی‌ها اولین کسانی بودند که چای را از چین به اروپا آوردند و به مرور، کشورهای دیگه اروپا هم با این نوشیدنی آشنا شدند.

اما در انگلستان، چای یک داستان خاص دارد. در اواسط قرن هفدهم، چای به انگلستان رسید و خیلی سریع به نوشیدنی محبوبی تبدیل شد.

انگلیسی‌ها آنقدر عاشق چای شدند که شروع به کاشت و تولید چای در مستعمراتشان مثل هند کردند.

یکی از معروف‌ترین سنت‌های انگلیسی، مراسم “چای بعدازظهر” است که توسط “آنا”، دوشس بدفورد، در قرن نوزدهم پایه‌گذاری شد.

چای در انگلستان فقط یه نوشیدنی معمولی نبود، بلکه به نماد فرهنگی این کشور تبدیل شد و نقش مهمی در روابط اجتماعی و حتی سیاسی پیدا کرد.

با گسترش امپراتوری بریتانیا به بقیه نقاط جهان، مصرف چای هم بیشتر شد و انگلیسی‌ها یکی از عوامل اصلی جهانی شدن چای بودند.

تاریخچه توسعه چای در ایران

داستان چای در ایران هم جالب است. قبل از چای، قهوه نوشیدنی اصلی ایرانیان بود، اما از زمان قاجار، چای کم‌کم به نوشیدنی اول ایرانی‌ها بدل شد.

ناصرالدین شاه بعد از سفرش به اروپا با چای آشنا شد و علاقه زیادی به این نوشیدنی پیدا کرد. بعد از اون تصمیم گرفت تولید و مصرف چای را در ایران گسترش بدهد.

در اوایل قرن بیستم، یک تاجر به نام کاشف‌السلطنه که به عنوان پدر چای ایران شناخته می‌شود، بوته‌های چای رو از هند به ایران آورد و اولین مزارع چای در منطقه لاهیجان تأسیس شد.

با کشت چای در ایران، این نوشیدنی هر روز محبوبیت بیشتری بین مردم پیدا کرد. چای نه تنها در خانه ها محبوب شد، بلکه چایخانه‌ها هم به مراکز مهم اجتماعی و فرهنگی تبدیل شدند

.

تاریخچه چای در جهان

نوشیدنی‌های ایرانی قبل از چای

قبل از ورود چای به ایران، نوشیدنی‌هایی مثل قهوه، دوغ و شربت‌های سنتی محبوبیت بیشتری داشتند.

قهوه‌خانه‌ها در دوران صفویه به مراکز تجمع مردم برای گفت‌وگو و تبادل اخبار تبدیل شده بودند، اما کم‌کم با ورود چای، چایخانه‌ها جایگزین قهوه‌خانه‌ها شدن و چای به نوشیدنی اصلی مردم ایران تبدیل شد.

                                                            تاریخچه چای در جهان

انواع چای در ایران و جهان

سخن پایانی

در نهایت، داستان چای در جهان پر از شگفتی‌ها و تحولات فرهنگی زیادی است. این نوشیدنی که اول به عنوان یک داروی طبیعی در چین شناخته شد، به‌تدریج جای خود را در همه قاره‌ها باز نمود و محبوبیت انکار ناپذیری بدست آورد.

از چین تا ژاپن، هند، اروپا و ایران، چای بخشی از هویت فرهنگی کشورهای مختلف جهان را تشکیل داده است . طی قرن‌ها، چای فقط یه نوشیدنی نبوده است، بلکه به نمادی از تمدن، هنر و ارتباطات بین‌المللی تبدیل شده است.

گسترش جهانی چای تأثیرات اقتصادی و فرهنگی زیادی داشته است و به تقویت ارتباطات بین ملت‌ها کمک نموده است.